Kultura życia publicznego

Kultura życia publicznego - analiza

Przytaczając definicję społeczeństwa, należy zauważyć, iż jest to ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium, np. odpowiedni region (społeczeństwo Mazowsza) lub cały kraj. Socjologowie podkreślają, iż tym terminem określa się samowystarczalną formę życia zbiorowego ludzi, ukształtowaną historycznie oraz połączoną przez wspólne terytorium, instytucje, a także wartości kulturowe. Jednym z najważniejszych elementów, oprócz uwarunkowań ekonomicznych oraz przyrodniczych, wpływających na powstanie i rozwój życia w społeczeństwie, jest niewątpliwie kultura, która tym samym staje się wyznacznikiem rozwoju wspólnoty oraz czynnikiem wyznaczającym odrębność danej grupy (społeczności składającej się z przynajmniej trzech osób, powiązanych ze sobą zależnościami o względnie trwałym charakterze i różnego rodzaju więziami) od innych społeczeństw. Czym zatem jest kultura życia publicznego? Jakie są jej typy? Jakie czynniki wewnętrzne decydują o tym, iż to właśnie ona jest uznana za podstawę trwania w zbiorowości, popularnie nazywanej społeczeństwo? Jakie można dostrzec przemiany współczesnej kultury? Co o tym świadczy?
Nie ulega wątpliwości, iż doszukując się wyjaśnienia mamy do czynienia z wieloznacznością owego pojęcia, stosowanego w różnych dziedzinach życia, np. nauka. Pierwotnie z języka łacińskiego wyraz ‘cultura’ (uprawa, kształcenie) oznaczało uprawę roli, czyli ‘cultura agri’. Innymi funkcjonującymi teoriami są: forma aktywności człowieka oraz pielęgnowanie obyczajów i sposób postępowania. Zatem, aby ogólnikować, można powiedzieć, iż kultura to całokształt zarówno materialnego jak i duchowego dorobku ludzkości, przekazywanego z pokolenia n a pokolenie.
Wyróżniamy trzy typy kultury: materialną, duchową i społeczną. Powołując się na opinię Stanisława Ossowskiego – nieżyjącego już socjologa i teoretyka polskiego obywatelstwa, do kultury materialnej nie powinniśmy zaliczać wytworów człowieka, czyli materialnych przedmiotów, takich jak m.in. meble czy też sprzęt gospodarstwa domowego; wytworów natury czy też obiektów kulturalnych zachowań jednostki ludzkiej. Wg socjologa, wymienione przeze mnie przykłady, stanowią materialne korelaty kultury. Często jednak owe odpowiedniki są zaliczane do dorobku materialnego, w której skład wchodzą ponadto sposoby wytwarzania tych przedmiotów. Kolejnym z typów jest kultura duchowa, zwana też symboliczną, obejmująca ogół osiągnięć ludzi w takich dziedzinach jak: nauka, religia, moralność, sztuka, tradycja i obyczaje. Łatwo zatem zauważyć, iż owe wytwory nie mają zastosowania typowo praktycznego, co staje się doskonałym argumentem potwierdzającym jej przymiotnikowe określenie. Ostatnim z typów jest kultura społeczna, zwana także normatywną, obejmująca zbiór norm i wzorów zachowań (reguł i sposobów działania człowieka w otaczającej go zbiorowości) , charakterystycznych dla danego społeczeństwa.
Aby potwierdzić teorię, iż kultura jest podstawą życia społecznego należy wziąć pod uwagę takie czynniki jak: struktura wewnętrzna kultury oraz jej wpływ na życie społeczne. Nie można także pominąć milczeniem, iż omawiając dane wpływy, powinniśmy uwzględniać przede wszystkim kulturę danej zbiorowości, będącą, wg Jana Szczepańskiego, ogółem wytworów, wartości i sposobów zachowania się, przyjętych przez zbiorowość, a co za tym idzie jednocześnie uznanych za obowiązkowe wyznaczniki postępowania. Poddając analizie strukturę wewnętrzną kultury, należy pamiętać o kilku niezbędnych, zarazem podstawowych zasadach. Suma wszystkich kultur osobistych jednostek, wchodzących w skład danego społeczeństwa, nigdy nie będzie ogólną kulturą danej zbiorowości, czego potwierdzeniem jest wspomniana przeze mnie w analizie, teoria wysnuta przez Jana Szczepańskiego. Jednakże kultura osobista mieści się zawsze w kulturze zbiorowości. Zaprzeczeniem tej tezy, mogą stać się typowe tylko dla danej jednostki zachowania, lecz wtedy mowa tiu o tak zwanych dziwactwach. Pewnym jest, iż odrębnie należy również traktować dziedzictwo kulturalne, pod pojęciem którego kryją się wartości przekazywane kolejnym pokoleniom, będące bardzo często ważnym czynnikiem integracji społecznej.
Jednym z najważniejszych oddziaływań kultury na życie jednostek i zbiorowości jest socjalizacja. To proces kształtujący osobowość człowieka, który nabywa tym samym umiejętności zachowania się w różnych sytuacjach społecznych. Dzieli się na socjalizację pierwotną i wtórną. Nie bez przyczyny, jedną z funkcji jaką pełni socjalizacja to transmitowanie kultury – dzięki temy każde pokolenie nie musi np. od nowa wymyślać języka. Ponadto kultura określa wzory postępowania, ujednolicające zachowania członków danej zbiorowości oraz modele i wzorce postępowania. Ustanawia też hierarchię wartości, w danym społeczeństwie.
Przechodząc do omówienia przemian współczesnej kultury, należy zwrócić uwagę na takie zagadnienia jak: kultura medialna, kultura narodowa, a proces globalizacji, kultura wyższa, a kultura masowa, kultura alternatywna i kontrkultura, a także subkultury młodzieżowe i sekty.

Kultura medialna, zwana także często kulturą obrazkową, zapoczątkowała narodziny nowej wizji kultury . dotychczasowa opierała się, prawie w każdym przypadku, na przekazie słownym. Kultura medialna opiera się na przekładzie audiowizualnym, gdyż główną rolę odgrywają w niej obraz i dźwięk, działając tym samym na emocje odbiorców. Owa zmiana, która się dokonała, ma swe korzenie w szybkim upowszechnieniu się środków masowego przekazu. Dla człowieka kultury medialnej bliższe są grupy społeczne o niewielkiej liczbie członków, zapewniające tym samym klimat oddziaływający odpowiednio na sferę emocjonalną człowieka. Odrzuca on ideologie i duże zbiorowości społeczne.
Kultura narodowa to zespół norm, wartości, dzieł sztuki i symboli, które są charakterystyczne dla danej zbiorowości narodowej. Wywodzą się z tradycji i historii. Łatwo zauważyć iż owa kultura tym samym kształtuje poczucie zbiorowej tożsamości, identyfikując i integrując naród. Bardzo często kultura narodowa nabiera szczególnego znaczenia w sytuacjach zagrożenia państwa lub utraty niepodległości. Odrębność kultur narodowych w czasach pokoju traktuje o bogactwie kultury i jej różnorodności. Należy pamiętać, że kultura jednego narodu także nie jest jednolita, czego przykładem może być dialektyzacja języka. Jednakże ten problem może być potraktowany tylko całkiem subiektywnie, gdyż różnorodność wzbogaca kulturę narodu i nie narusza jej odrębności. Wniosek zatem nasuwa się jeden – trwałośc i zmienność są jednocześnie cechami charakteryzującymi daną kulturę narodową. Kultura narodowa rozwija się również dzięki wpływom innych kręgów kulturowych, jednakże zjawisko to przerodziło się w tzn. kulturę uniwersalną (zanik cech narodowościowych pod wpływem postaw konsumpcyjnych), związaną z procesem globalizacji. Szybkość przekazu w świecie zwanym globalną wioską”, doprowadziła do decentralizacji społeczeństw w poszczególnych krajach, wytwarzając równocześnie więzi globalne. Z jednej strony miejsce kultury narodowej próbuje zająć kultura globalna, z drugiej zaś rozwija się silny nurt tożsamości lokalnej, regionalnej czy też etnicznej. Proces globalizacji w tej dziedzinie jest nieuchronny, a jego wadą jest uleganie społeczeństwa wpływom kultury masowej, które nie podnoszą poziomu etycznego czy też intelektualnego… (...)

Ocena: 4
Liczba komentarzy: 1    
Data dodania: 06.02.2009r.

PookyFan 06 02 2009 (20:03:38)

Użytkownik ocenił pracę na 4
Artykuł trochę źle zatytułowany. Jest w nim o kulturze jako takiej, a nie konkretnie o kulturze życia publicznego. Cóż jeszcze można powiedzieć? Artykuł wręcz pęka od definicji i informacji, ale jest napisany w nużący sposób - same suche fakty, żadnej opinii ani komentarza autora. Fakty, fakty, fakty... trudno uznać to za błąd, ale wpływa na dynamikę czytania. Zastanawiają mnie również tajemnicze trzy kropki w nawiasie na samym końcu. Zupełnie niepotrzebne. Napracowałaś się, stawiam cztery, ale zalecam lekką zmianę stylu pisania - komentarze i pisanie w pierwszej osobie od czasu do czasu dodają tekstom dynamiki i łatwiej się je czyta.