Kino wojny

Nie wiem jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na kije i kamienie. Albert Einstein

Od początku swojego istnienia filmy podzieliły się na różne "gatunki". Tak wiec powstały filmy dokumentalne, komedie, dramaty, thrillery... Jednym z ciekawszych, a z pewnością bardziej widowiskowych gatunków filmowych jest kino wojenne. Najczęściej tego typu filmy kojarzą się nam z scenami wielkich bitew, pełnymi odgłosów świszczących kul i i stosami trupów i rannych. Jednak w większości kino wojenne to epickie opowieści o przyjaźni, wzajemnej pomocy i braterstwie. Czyli o wszystkim tym, co ujawnia się w człowieku dopiero w momencie największego zagrożenia. Akcja tych filmów najczęściej rozgrywa się w czasie II Wojny Światowej, a ponieważ najczęściej filmy takie kręcone są w Ameryce są one nierzadko ociekającymi patosem opowieściami o męstwie i odwadze "amerykańskich chłopców" pędzących na odsiecz okupowanej przez Niemców Europie. Dzieje się to wprawdzie czasami ze szkodą dla historii, ale spragniony emocji widz będzie zadowolony.

Najsłynniejszym chyba filmem wojennym jest "Szeregowiec Ryan" Stevena Spielberga. Doceniany zwłaszcza za Szeregowiec Ryan to niespotykany realizm oraz efektowne sceny walk. To nie opowiastka o "amerykańskich wyzwolicielach" ale o ludziach z krwi i kości, dla których ważniejsze niż walka z wrogiem jest pragnienie pomocy zaginionemu koledze oraz bezpieczny powrót do domu. Wrażenie robi tutaj zwłaszcza scena początkowa, czyli lądowanie Aliantów w Normandii. Sama ta scena wystarczyłaby za cały dobry film wojenny, gdyż oddaje wojenne piekło z pełnym realizmem i jego bezsensownością. Widać tutaj wyraźnie, że na wojnie wszyscy giną równo, a kule trafiają tak samo w "złych" jak i w "dobrych". Te początkowe 20min przeszło już do historii kina, a każdy kto zobaczy na ekranie setki statków i tysiące żołnierzy ruszających w desant na plaże będzie wiedział, że to właśnie "Szeregowiec Ryan".

W innym aspekcie wojna potraktowana została we wspaniałej i pełnej czarnego humoru "Parszywej 12". Tutaj akacja również rozgrywa się w czasie wojny, jednak zamiast wielkich bitew, mamy 12 nieudaczników, którzy mają dokonać zamachu na hitlerowskich oficerów. Film w obrazowy i zabawny sposób pokazuje realia amerykańskiej armii w czasie wojny. Rywalizacja pomiędzy dowódcami, wykorzystywanie ludzi do celów których nie rozumieją, a także butę i pychę wojskowych, którzy wykorzystują stan wojny do napawania się władzą. Jednak nawet wśród zbieraniny 12 skazańców zmuszonych do wstąpienia do armii pojawia się to co w filmach wojennych chyba najważniejsze - poczucie honoru, braterstwo, współpraca i przyjacielska pomoc. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że tytułowa "parszywa dwunastka" mogłaby równie dobrze jak na prowizorycznym poligonie znaleźć się na plażach Normandii, a nie wyróżniali by sie zbytnio z tłumów żołnierzy.

Oczywiście zapoczątkowany przez takie filmy potencjał nie mógł się zmarnować w rękach hollywoodzkich Kompania Braci producentów. Czując potencjał tkwiący w kinie wojennym telewizja HBO zrealizowała serial który stał się istną perełką w programie tej stacji. Mówię tu oczywiście o kolejnym dziecku współpracy twórców Szeregowca Ryana - Toma Hanksa i Stevena Spielberga - czyli "Kompanii Braci" Jest to historia osławionej w czasie wojny Kampanii E, czyli oddziału walczącego w większości najważniejszych operacji na Froncie Zachodnim. Siła filmu opiera się na ukazaniu filmu oczyma prostego żołnierza. Strach, głód, bój i codzienny widok śmierci pozwalają lepiej zrozumieć dramat ludzi wrzuconych wprost do piekła wojny.

Czas Apokalipsy, tak jak II Wojna Światowa nie była jedynym współczesnym konfliktem, tak nie wszystkie filmy koncentrują się na ukazaniu wydarzeń z lat 1942-45. Jednym z najważniejszych współczesnych konfliktów była bowiem wojna w Wietnamie. Tą wojnę potraktowano w kinie jednak nieco po "macoszemu", gdyż najlepsze filmy poruszające tą tematykę ("Rambo: Pierwsza krew", "Łowca jeleni")skupiają się przede wszystkim na powrocie żołnierzy do domu, często obarczonych traumatycznymi przeżyciami i ze zrujnowaną psychiką, oraz ich problemach z ponownym przystosowaniem się do życia w społeczeństwie. Jednak również tutaj pojawia się film wyjątkowy. Mowa o arcydziele F.F. Coppoli, osnutym na Conradowskim "Jądrze Ciemności", "Czasie Apokalipsy". Tutaj też nie widać wielkich batalii, a jedyna bitwa jaka się pojawia to raczej rzeź bezbronnych wieśniaków niż walka z komunistyczną partyzantką. Jednak również tutaj siłę filmu stanowią jego bohaterowie - amerykańscy żołnierze.

Czy zauważyliście coś wspólnego pomiędzy wspomnianymi filmami, oprócz tego ze wszystkie opowiadają o wojnie? Otóż bohaterami wszystkich są amerykanie. Jednak jeden z najlepszych filmów wojennych opowiada nie o bohaterstwie Amerykanów, lecz Rosjan. Filmem tym jest "Wróg u Bram". Jest to widowiskowa opowieść o jednej z najkrwawszych bitew II Wojny Światowej - obronie Stalingradu. Głównym motywem jest pojedynek dwóch snajperów z przeciwnych armii, która szybko staje się narzędziem w walce propagandowej pomiędzy wrogimi wojskami. Jednak istotniejsze niż bohaterstwo młodego snajpera, jest tu ukazanie - podobnie jak we wspomnianej "Parszywej 12" - okrucieństwo i obłuda przełożonych. Na dodatek w wydaniu rosyjskim okazuje się być jeszcze gorsza niż w amerykańskim. Zwłaszcza w słowach Nikity Chruszczowa, którego metody zachęcania, a właściwie zmuszania, żołnierzy do walki opierają sie o terror i zastraszanie.

W tym miejscu, na zakończenie tego wywodu, można postawić sobie pytanie. Dlaczego kino wojenne przyciąga tylu ludzi? Co jest przyczyną ich sukcesu. Odpowiedź wydaje się być prosta. Przyjaźń w obliczu straszliwego zagrożenia jakim jest wojna, przezwyciężanie trudności i walka o słuszna sprawę, a wszystko w podane w efektownej formie zawsze wzbudza sympatie u widza, nie ukrywajmy, zwłaszcza męskiej części widzów ;). Poza tym, skoro mężczyźni uwielbiają walkę, a nie uczestniczą już w wojnach, to mogą sobie wojny pooglądać na ekranie.



BartekG

Ocena: 5
Liczba komentarzy: 1    
Data dodania: 16.11.2008r.

Pcheła 16 11 2008 (15:24:16)

Świetnie. Jest wstęp, rozwinięcie, zakończenie. Tekst spójny, ma ręce i nogi. Brawo.