[Esej] Czy literatura ma moc zatrzymywania czasu?

"Literatura jest przeznaczona do zatrzymania czasu w jego niszczącym biegu". (Jan Parandowski)- Czy rzeczywiście literatura ma moc zatrzymywania czasu? Jeśli tak, to w jaki sposób to czyni?


Jak stwierdził Albert Einstein: "Czas jest pojęciem względnym". Gdy dobrze się bawimy płynie szybciej, zaś gdy się nudzimy, wlecze się niemiłosiernie. Skłania nas to do przemyśleń, mianowicie, czy w ogóle istnieje. Może jest po prostu wymysłem naszego mózgu, który próbuje poukładać otaczającą nas rzeczywistość, ale faktem jest, że jest ważnym czynnikiem, który porządkuje nasz świat, a dzięki niemu nasze życie jest poukładane. Przyszłość jest dla każdego z nas pewną zagadką, i wiele z nas traktuje ją z pewnym dystansem i niepokojem. Natomiast przeszłość ma to do siebie, że już się wydarzyła i możemy być o nią spokojni, a co najwyżej rozpamiętywać ją i analizować, by wyzbyć się podobnych błędów w przyszłości lub się czymś pochwalić.

Od dawna ludzie próbują "zatrzymać czas", konstruując choćby aparat fotograficzny, który jest doskonałym przykładem starań człowieka, by za wszelką cenę wstrzymać czas - lecz można to równie efektywnie zrobić poprzez sztukę. Dawniej przecież po prostu malowano, przez co uzyskiwało się podobny efekt co teraz fotografia - ale są wizualne, oddziałujące bezpośrednio na naszą świadomość rodzaje sztuki. Uważam, że literatura także doskonale potrafi zatrzymywać czas, a robi to w sposób bardziej wykwintny, bo skłania naszą wyobraźnię do działania, a nie jest to takie wprost oczywiste, jak w przypadku obrazów czy zdjęć. Autorzy literaccy tworzą w nas nie tylko obrazy poetyckie, ale też obrazy akustyczne, przez co mogą się w nas zrodzić bardzo ciekawe fantazje, a przy tym nie narzucają nam utartych wyobrażeń, ale dają wodzę naszej fantazji, dzięki temu nie tylko wspaniale ćwiczymy naszą wyobraźnie, ale kształtujemy nasz charakter.

Dzięki autorom wspaniałych książek możemy nie tylko przenieść się w jakże odległą przeszłość i zanurzyć się w jakże dziwny i nieznany nam świat, ale także znaleźć się w krainie wyobraźni, która jest wspaniałą odskocznią od szarej, otaczającej nas rzeczywistości. Mamy także możliwość stworzenia swojej historii. Jest to świetna rzecz, która wielu sprawia dużą radość.
Utrwalanie teraźniejszości odbywało się od dawna, poczynając od prehistorycznych skalnych rysunkach, a kończąc na współczesnych filmach wideo, które sprawiają, że możemy ją zachować i powstrzymać czas przed niszczeniem naszego intelektualnego dorobku. Dawniej, używano bardzo odmiennych materiałów do pisania, ale to nie zmienia faktu, że już od tylu wieków, ludzkość nadal używa pisma do zapisywania. To jest najlepszy argument świadczący o tym, że literatura ma w sobie coś magicznego, że właściwie na pismo możemy natrafić wszędzie. Czy to na bilbordzie na ulicy, czy w książce, którą właśnie trzymamy pod pachą i z wypiekami idziemy, by czym prędzej ją przeczytać. Tą magię, a właściwie zalety, wspaniale oddaje wiersz Wisławy Szymborskiej- "Radość pisania", a dokładniej jego trzy ostatnie wersy:

"Radość pisania.
Możność utrwalania.
Zemsta ręki śmiertelnej."


Te trzy wersy zawierają odpowiedź na pytanie: Dlaczego ludzie piszą? Zawarta jest w nich istota pisania. Ostatni wers mówi wręcz o naszej nieograniczonej władzy. Mianowicie ukazuje wszystkich, którzy piszą, jako pewnych bogów, którzy mogą zrobić wszystko w swojej opowieści- Gdy nie zechcemy nawet listek nie spadnie. Poczucie władzy od dawna pociąga ludzi, dlatego też władza, choćby w takiej formie, jest przyjemna i można spokojnie ją sprawować, nie obawiając się zbytnio o losy ich bohaterów - bo są przecież fikcyjni. By przekonać się o sławie pisania, wystarczy przejść się do pobliskiej księgarni czy biblioteki. Na regałach niekiedy brakuje miejsca na książki. Jest jednak wielu pisarzy, a niewielu zyskuje sławę czy choćby dużą czytelność swojej książki. W czym rzecz? Niektórzy pisarze całe życie się starają i nie udaje im się stworzyć książki, która trafiłaby do świadomości ludzi. Czy jest to kwestia doboru odpowiednich słów czy może dużej charyzmy, by nadać swej opowieści tempa? Można się nad tym spierać, ale ja uważam, że wystarczy po prostu dużo pisać oraz mieć oczywiście odrobinę talentu, który jest niejednokrotnie potrzebny.
Literatura ma moc zatrzymywania czasu, bo któż wiedziałby, co się działo na świecie choćby w czasach Średniowiecza? Przekazywanie słowne z pokolenia na pokolenie nie jest wiarygodne. Zwłaszcza, gdy jest to tak długi okres czasu. Po pierwsze ludzie mogą zmienić wedle uznania taką historię, a po drugie taki rodzaj zapamiętywania jest bardzo kruchy. Wystarczy, że stanie się coś strasznego. Przykładowo cała rodzina może umrzeć tego samego dnia, a z nią historia, która już po prostu przestanie istnieć. Dlatego o wiele lepszym rozwiązaniem jest utrwalanie wszystkiego, co nas nurtuje za pomocą pisma.
Dzięki literaturze mamy zapisaną swoją całą historię i kulturę oraz mamy, między innymi, możliwość uczenia się na błędach swoich przodków. A co za tym idzie niepopełniania ich w przyszłości. Uczmy się więc od pisarzy i sami chwyćmy za pióra, by zapisać naszą własną, osobistą historię. Dlaczego? By ktoś po latach, gdy nas już nie będzie, znalazł ten skrawek papieru przeczytał to i może o nas pomyślał. Wczoraj powróciłem do prowadzenia pamiętnika, bo jest to wyśmienity sposób na zapisanie pewnych szczegółów, o których nasza świadomość zapomni, a po latach, gdy otworzymy taką małą książeczkę odżyją w nas wspomnienia, a przy okazji mogą być to chwile refleksji, dzięki którym możemy zmienić siebie na lepsze.
W jaki sposób literatura zatrzymuje czas? Za pośrednictwem nas. To my jesteśmy historią, więc to my ją tworzymy, a więc także my ją zapisujemy. Kiedy wyjmujemy kartkę, a w ręce trzymamy długopis, świat staje przed nami otworem, a my mamy niepowtarzalną sytuację, dzięki której możemy zapisać i dzięki temu być zapamiętanym. Ludzie od tak dawna próbują znaleźć sposób na wstrzymanie czasu, a tymczasem już dawno wynaleźli znakomitą metodę - wystarczy pióro i papier, by zatrzymać czas.

Ocena: 5.333
Liczba komentarzy: 3    
Data dodania: 27.02.2009r.

Astralka 27 02 2009 (19:11:24)

Użytkownik ocenił pracę na 6
Rzeczywiście, niektóre wyrazy zastąpiłabym innymi, ale bez przesady. Esej moim zdaniem naprawdę świetny. I tematyka niebanalna. Twój styl się momentami psuje, ale ogólnie czyta się dobrze. Już pierwsze zdanie zachęciło mnie do czytania, a bardzo często w tego typu pracach jest odwrotnie. I plus za wplecienie Szymborskiej. Brawo.

Adzia_xD 27 02 2009 (19:05:07)

Użytkownik ocenił pracę na 4
Świetny esej, ale chwilami niektóre wyrazy burzą coś. Chociaż widzę że się napracowałeś:P:P Super!

Pcheła 27 02 2009 (17:11:09)

Użytkownik ocenił pracę na 6
Robisz sporo omyłek językowych, ale to nie problem, warto jednak czytać parę razy swój tekst i się je odnajdzie, np. powtórzenia albo niepotrzebne słowa, które tylko burzą zdanie, a czasami także niewłaściwe wyrazy, które można zastąpić innymi. Do tego błędy interpunkcyjne, tam gdzie przecinki są potrzebne - nie dajesz, tam gdzie nie są - odwrotnie, ale to takie moje prywatne czepianie :p Co do samej pracy: jest bardzo ciekawa, przyjemnie mi się ją czytało. Temat również dobry, cytaty dobre. Po przeczytaniu kawałka pracy doszłam do wniosku, że znajdzie się tu Wisława Szymborska - nie myliłam się. Bardzo dobrze. Praca zasługuje na wysoką ocenę.