Dynastia julijsko - klaudyjska

Aby zacząć mówić o cesarstwie rzymskim należy się zastanowić nad przyczyną jego powstania. Na przełomie II i Iw. p.n.e. armia rzymska została zreformowana. Stała się armią zawodową utrzymywaną z funduszy państwa. Żołnierze nie walczyli już dla dobra wszystkich, dla republiki, tylko dla poszczególnych wodzów, których rola znacząco wzrosła. Zaczął się kryzys republiki rzymskiej. Dokonania wodzów były może i nawet większe niż za czasów prawdziwej republiki. Zaczął się czas wojen domowych między wodzami i ich armiami w dążeniu do jedynowładztwa.
Gajusz Juliusz Cezar był człowiekiem, którego rządy były zapowiedzią cesarstwa. Za jego czasów było jeszcze dwóch ambitnych wodzów i polityków: Marek Licyniusz Krassus, który stłumił powstanie Spartakusa oraz Gnejusz Pompejusz Wielki zwalczający piratów na Morzu Śródziemnym. W 60 p.n.e. ta trójka zawarła układ, dzięki któremu mieli realizować swoje cele przy wykorzystaniu swoich wpływów. Układ ten został nazwany Pierwszym Triumwiratem. Juliusz Cezar korzystając z pomocy triumwirów został wybrany konsulem w 59 p.n.e., a po zakończeniu piastowania tego stanowiska wystarał się o namiestnictwo w Galii na okres pięciu lat."Walcząc w Galii przez niecałe dziesięć lat zdobył osiemset miast, podbił trzysta plemion i ludów, zmierzył się w bitwach z nieprzyjacielem liczącym łącznie trzy miliony ludzi, z tych milion stracił w walce wręcz, milion wziął do niewoli”, pisze Plutarch o dokonaniach Cezara. Wojna galijska pokazała niezwykły talent Juliusz Cezara w dowodzeniu armią, która była wyćwiczona i zdyscyplinowana, a co najważniejsze wierna jemu.
Śmierć Krassusa spowodowała rozpad triumwiratu. Wraz ze swoją armią Cezar wyruszył do Italii, przekraczając Rubikon- małą rzekę, przy której miał powiedzieć: Kości zostały rzucone. Senat zbiegł wraz z Pompejuszem z Rzymu. Cezar wyruszył do Grecji w 48p.n.e. i rozbił wojska Pompejusza pod Farsalos. Gdy Juliusz Cezar dotarł do Aleksandrii dostał od Ptolemeusza XIV głowę swego przeciwnika.
W 45p.n.e., kiedy Cezar ogłosił się dożywotnim dyktatorem. Ustrój republiki choć został zachowany to władza była w rękach jednego człowieka. Dla podkreślenia faktu, że nie chciał on zostać monarchą, w czasie igrzysk Marek Antoniusz ofiarował mu diadem, którego Cezar nie przyjął.
Mimo kryzysu niektórzy senatorowie pragnęli powrotu prawdziwej republiki. Zawiązali więc spisek przeciw Cezarowi i zamordowali go 15 III 44p.n.e. Oprawcą był Marek Juliusz Brutus.
Dynastia julijsko-klaudyjska jest dynastią potomków Juliusza Cezara oraz potomków pierwszej żony Oktawiana Augusta Liwii(ród Klaudiuszy Neronów). Pierwszym cesarzem tej dynastii był August, a ostatnim Neron. Była to dynastia, która wpłynęła na rozwój cesarstwa.

Rządy Gajusza Oktawiusza można nazwać wręcz komedią republiki. Choć Oktawian zachował formalny ustrój republikański i pozostawiło prawie bez zmian, to jednak przejął w Rzymie całą władzę. Rzymianie nie buntowali się już przeciwko jedynowładztwu. Rzymski historyk Tacyt tak opisuje, dlaczego tak się stało: Wewnątrz panował spokój, nazwy urzędów zostały te same; młodsi urodzili się już po zwycięstwie pod Akcjum, a także większość starców podczas wojen domowych: jakżeż niewielu z tych pozostało, co rzeczpospolitą pamiętali”Wynika z tego, że kryzys republiki spowodował, iż ludzie nie wierzyli w to, że republika powróci do swej pierwotnej formy.
Oktawian był jednocześnie naczelnym wodzem, konsulem, dzięki czemu zdobył najwyższą władzę cywilną i woskową. Był trybunem, co znaczyło, że był nietykalny i mógł dawać veto. Stanowisko cenzora dało mu możliwość sporządzania listy senatorów, zwierzchnictwo nad religią miał jako najwyższy kapłan, a jako princeps senatu przemawiał przed wszystkimi senatorami. Jednak pod koniec 28p.n.e. złożył wszystkie uprawnienia. Lud wraz z Senatem poprosili go, aby nie wycofywał się z życia politycznego. Ten zgodził się i
16 I 27p.n.e. otrzymał od senatu przydomek Augustus. Data ta jest początkiem cesarstwa rzymskiego. To właśnie August zapoczątkował w imperium rzymskim pryncypat, który władzę skupiał w rękach jednostki przy pozorach zachowania instytucji republikańskich. Bardzo ważne było również to, że przeprowadził reformę administracyjną, dzięki której ekwici, a była to grupa stojąca niżej niż patrycjusze, mogli otrzymać stanowiska urzędów państwowych. Michael Grant mówi, że Ich awans- który musiał szczególnie cieszyć Augusta[…] oznaczał zwycięstwo klas niepolitycznych i koniec czysto rzymskiej oligarchii”. Ekwici byli bardzo pomocni Oktawianowi, ponieważ nie obchodziło ich przywrócenie republiki.
Za czasów Augusta żyli tacy pisarze jak Horacy, Wergiliusz i Propejusz, którzy posłużyli mu w wyniesieniu Juliusza Cezara do rangi boga. Literackimi dziełami tego okresu są Eneida Wergiliusza oraz Pieśni, Satyry i Sztukę poetycką Horacego.
Warto wspomnieć również o tym, że Oktawian zawarł Pax Romana, czyli pokój rzymski, zyskując tym sobie przychylność ludu. Była to gwarancja spokoju i ładu w starożytnym imperium.
Słowa Eneidy:
Ty, Rzymianinie, pamiętaj: masz władnie
rządzić ludami. Te są twoje kunszty:
masz pokojowi nadać prawo, szczędzić
poddanych, wojną poskramiać zuchwałych”
stały się wręcz myślą przewodnią cesarstwa za czasów Oktawiana Augusta, gdzie prowincje imperium ulegały rozkwitowi, powstawały nowe miasta, a kultura rzymska przeplatała się z kulturą rodzimą prowincji rzymskich.
Cesarz Oktawian August zmarł w 14r., mając 76 lat, a jego następcą był Tyberiusz, który należał do tego samego rodu co Oktawian.
Jak słusznie zauważa Maria Jaczynowska pryncypat nigdy nie wprowadził rządów dziedzicznych, to jednak w latach 14-68n.e. panowali wyłącznie członkowie samego Augusta(ród Juliuszów)”

Tyberiusz urodził się w 42p.n.e., a jego ojczymem był Oktawian August. Kiedy mąż jego matki chorował, tan dowodził w wielu kampaniach.
Gdy w 14r. August umarł to Tyberiusz przejął władzę. W rządzeniu pomagali mu synowie Germanik i Druzus Młodszy, który był jego własnym synem. Stłumili oni bunty, które wybuchły w Germanii i Panonii. Przyrodni brat Druzusa cieszył się wielkim poparciem. Zmarł na Wschodzie, gdzie piastował wysokie stanowisko.
Oktawian August zakazał wręcz mu powiększania terytorium imperium. Nie chciał, aby tytułowano go imperator czy ojciec ojczyzny. Był jeszcze bardziej skromny niż jego ojczym. Mówił, że jest sługą obywateli, dlatego senat patrzył na niego wrogo.
Po czterech latach zmarł również Druzus. Potentatami do tronu stali się Neron Cezar oraz Druzus Cezar, którzy byli synami Germanika i Agryppiny.
Tyberiusz dał Senatowi prawo wyboru urzędników, które przysługiwało ludowi. Za jego rządów imperium rzymskie powiększyło się o Kapadocję i Kommagene. Gdy zaczęło rosnąć poparcie prefekta pretorianów Sejana, cesarz udał się na wyspę Capri, z której wydał wyrok na Sejana, który rzekomo miał brać udział w otruciu jego syna. Po tej egzekucji nastąpiły kolejne procesy o spiski. Opozycja senatorka była coraz bardziej rozgoryczona. Senat znienawidził Tyberiusza, gdy ten adoptował syna Germanika, Kaligulę. I to Kaligulę cesarz już za życia wyznaczył na swego następcę.
Rzemiosło rzymskie w dużej mierze rozwijało się pod wpływem wzorców greckich. Rozwijający się wyrób naczyń z gliny i srebra związany był przede wszystkim z zapotrzebowaniem dworu, szczególny rozkwit tych dziedzin sztuki nastąpił za czasów sprawowania rządów przez Augusta i Tyberiusza. Naczynia zdobiono reliefowym wzorem o motywach mitologicznych i historycznych. Naczynia ze srebra były wykonywane z podwójnej cienkiej blachy. Wewnętrzna część naczyń była gładka a zewnętrzną zdobił wzór wykonany przy pomocy wytłaczania na matrycach.
Trzeba również wspomnieć, że to za jego rządów żył, działał cuda i nauczał Jezus Chrystus. Właśnie wtedy Poncjusz Piłat skazał Jezusa na śmierć. W Ewangelii św. Łukasza jest podane jego imię. Srebrny denar, o którym mówi Jezus jest monetą z czasów Tyberiusza.
Cesarz zmarł w 37r. w Missenum u wybrzeży Zatoki Neapolitańskiej, a okoliczności jego śmierci nie są wyjaśnione. Prawdopodobnie został zabity przez swego wnuka Kaligulę.


Gajusz zwany Kaligulą objął władzę w 37r. Senat, który go nienawidził unieważnił nawet testament Tyberiusza. Również Kaligula żywił prawdziwą niechęć do Senatu Wznowił więc procesy o obrazę majestatu. Przez niego popełnili samobójstwo Gemallus i Makron, którzy od początku pomagali mu.
Kaligula kazał umorzyć wszystkie procesy polityczne, odwołał osoby zesłane z przyczyn politycznych, spalił publicznie akta procesu matki i braci oraz rozkazał opublikować dzieła dawnych historyków opozycyjnych. Wprowadził ulgi podatkowe, ponowił publikowanie rachunków państwowych. Pojechał na Pandaterię i Pontię po prochy matki Agrypiny i brata Nerona, aby złożyć je w mauzoleum cesarskim. Swoim siostrom i babce Antonii przyznał specjalne przywileje.
Będąc cesarzem podjął wyprawy, mające charakter pokazowy, na Germanię i Brytanię. W Germanii zabił Getuliksa, który spiskował przeciwko niemu, swego szwagra oraz Marka Lepidusa. Jego siostry, Agrypina Młodsza i Julia Liwilla Młodsza zostały wygnane.
Za czasów Kaliguli stworzony przez Augusta pryncypat ewoluował w stronę monarchii hellenistycznej. Wprowadził ceremoniał dworski, w którym cesarza otaczano boskim kultem. Za jego panowania żył Seneka, którego otwarcie krytykował. Dlatego przekazy Seneki na temat Kaliguli nie są bardzo wiarygodne.
Najbardziej komiczną rzeczą za jego rządów było ustanowienie Incitatrsa, konia Kaliguli konsulem. Cesarz był skazany na wczesną śmierć. Niezrównoważony psychicznie, krytyczny wobec Senatu, o tyranicznych wręcz skłonnościach Kaligula został zamordowany przez dowódców gwardii pretoriańskiej, gdy wracał z igrzysk ku czci Augusta. Została również zabita jego żona Cezonia oraz ich córeczka.

Po śmierci Kaliguli cesarzem obwołany został Klaudiusz, który przez swe ułomności fizyczne spowodowane przedwczesnym przyjściem na świat wychowywał się z dala od świata publicznego. Wszyscy traktowali go jak idiotę, dlatego nie piastował żadnych urzędów. W 37r., gdy Klaudiusz miał 46 lat Kaligula mianował go konsulem.
Senat, który pragnął powrotu republiki był bezsilny wobec żołnierzy, którzy stanęli murem za Klaudiuszem. Nigdy wcześniej nie było widać tak dokładnie jak za czasów Klaudiusza, że władza cesarzy opiera się na sile militarnej, a senat tak naprawdę nie ma znaczenia.
Wielkim zaskoczeniem były jego rządy. Klaudiusz podbił Brytanię i została ona włączona do cesarstwa. Powrócił do tradycji Augusta. Administracja została na nowo uporządkowana, rozbudował cesarskie kancelarie, kierowane przez wyzwoleńców.
W połowie I w., pod wpływem wschodnich obyczajów, zmienił się sposób portretowania cesarzy. Już za życia mógł być ukazany pod postacią boską. Jednak nie każdy władca korzystał z tego przywileju. Cesarz Klaudiusz nakazywał pokazywać swoją twarz realistycznie. Znany jest jego pomnik ukazujący postać młodzieńca z głową starego człowieka. Klaudiusz-Jowisz łączy ze sobą cechy portretów werystycznych (wzorowanych na maskach pośmiertnych, podkreślających fizyczne cechy związane z podeszłym wiekiem) z powszechnym przedstawianiem panujących pod postacią bogów
Jego druga zona Agrypina Młodsza chcąc, aby syn z pierwszego małżeństwa został cesarzem, poprosiła Klaudiusza o adoptowanie Nerona. Ten podatny na wpływ kobiet zgodził się. W 54r. został zamordowany przez własną zonę, która utorowała drogę do objęcia władzy przez syna.
Neron wstąpił na tron mając 17 lat. Jego nauczycielami byli Seneka i prefekt pretorianów Burrus. Początkowe panowanie było pomyślne. Armenia została odzyskana, a Rzym zawarł traktat przyjaźni z Partami. Jednak później było coraz gorzej. Neron zamordował własną matkę, brata Brytanika oraz żonę Oktawię. Zainicjował procesy o pożar Rzymu.
W polityce wewnętrznej Neron w dużym stopniu kierował się wskazówkami swoich doradców. Początkowo największą rolę odgrywali jego nauczyciel, Seneka Młodszy oraz prefekt pretorianów, Sekstus Afraniusz Burrus. Po śmierci tego ostatniego oraz wycofaniu się z życia politycznego Seneki, miejsce ich zajęli Feniusz Rufus oraz otoczony złą sławą prefekt pretorianów Ofoniusz Tygellinus.
Neron chcąc odciągnąć od siebie podejrzenia, winą za pożar obarczył zamieszkujących w Rzymie chrześcijan, co stało się przyczyną fali krwawych represji.
Winnymi podpalenia zostali chrześcijanie. Tak Tacyt opisuje śmierć ludzi, o których religii niewiele wiedziano::” Okryci skórami dzikich zwierząt ginęli rozszarpywani przez psy albo przybici do krzyżów, albo przeznaczeni na pastwę płomieni[…] Stąd, chociaż ci ludzie byli winni i zasługiwali na najsurowsze kary, budziła się ku nim litość, ponieważ nie dla pożytku państwa, lecz dla zadośćuczynienia okrucieństwu jednego człowieka byli traceni”
Po tym fragmencie widać wyraźnie, że Neron był tyranem żadnym krwi. Po spaleniu zbudował tak zwany Złoty Dom, czyli ogromny kompleks cesarskich pałaców.
W 61r. królowa Boudika wywołała powstanie w Brytanii, które zostało stłumione,
a sama popełniła samobójstwo.
Cesarz urządzał igrzyska zwane neroniami, w czasie których kładziono nacisk na występy pieśniarzy, mówców i poetów. W czasie igrzysk istmijskich zwrócił wolność państewkom wokół Koryntu. Za jego panowania dokonano reformy monetarnej. A mianowicie, zmniejszono wagę złotych monet oraz srebrnych, co przyniosło ogromne zyski skarbowi cesarstwa.
Bunt w Galii był momentem krytycznym w panowaniu Nerona. Namiestnik Hiszpanii, Galba został uznany przez swe wojska cesarzem. W ciągu kilku dni Neron stracił wszystkich przyjaciół i sprzymierzeńców. W nocy z 8/9 czerwca popełnił samobójstwo, wbijając sobie w szyję sztylet. Był ostatnim cesarzem z dynastii julijsko-klaudyjskiej.

Próbując ocenić tę dynastię, trudno jest jednoznacznie stwierdzić, że była to dynastia zasługująca na uznanie. Niewątpliwie można powiedzieć, że jej członkowie przyczynili się do powiększenia terytorium rzymskiego imperium. Było to bardzo ważne dla rozwoju kultury europejskiej, ponieważ nastąpiło wymieszanie kultury rzymskiej, mającej korzenie w kulturze greckiej z kulturami rodzimymi prowincji. Trzeba również powiedzieć o rozwoju kultury za czasów tejże dynastii. Mowa ty u Horacym, który stworzył horacjanizm, będący podstawą późniejszej filozofii europejskiej. Na uwagę zasługuje ustrój polityczny, jaki dynastia julijsko-klaudyjska stworzyła. Forma państwa rzymskiego przetrwała XV wieków, co jest godne uwagi. Władcy z dynastii julijsko-klaudyjskiej starali się ograniczyć rolę senatu. Podczas ich rządów rozbudowano administrację cesarską, w której ważne urzędy obsadzano wyzwoleńcami. Imperatorzy mieli do nich większe zaufanie niż do członków starych rodów senatorskich. Często całym miastom i dzielnicom prowincji nadawano obywatelstwo rzymskie, co sprzyjało romanizacji (przyjmowaniu kultury i obyczajów rzymskich) znacznych terenów. Historycy rzymscy związani z senatem raczej źle pisali o cesarzach tej dynastii - zarzucano im rozpustę, okrucieństwo i nadużywanie władzy. Szczególnie źle - nie bez racji - pisano o Neronie. Próbował on odrzucić kostium republiki i rządzić jako władca hellenistyczny.
Mogę powiedzieć, że dynastia julijsko-klaudyjska wpłynęła znacząco na rozwój imperium rzymskiego.

Ocena: 4
Liczba komentarzy: 4    
Data dodania: 10.03.2009r.

MissiaBella 29 04 2011 (08:09:37)

Użytkownik ocenił pracę na 3
NUDY, FLAKI Z OLEJEM RODEM Z PODRĘCZNIKA

To jest wypracowanie, prawda? Nie wygląda mi to na artykuł. Zrezygnuj, na litość boską, z tego podsumowania. Zmień język. Jak będę chciała sobie takie coś poczytać, to sobie na wikipedię wejdę. Ty masz zafascynować tą dynastią, pokazać jej czar, wyjaśniać bieg historii. My to mamy czytać z zaciekawieniem. Ktoś kto nie interesuje się historią, to przeczyta jedno zdanie z tego artykułu i ziew śpi. Nie oto chodzi prawda? Artykuły naukowe i historyczne pisze się trudno, bo wszystko musi mieć swoje źródło, by nikt nie zarzucił braku kompetencji. W tej sprawie jest wszystko OK. Do tytułu dodaj jakiś podtytuł, który od razu ma zwrócić naszą uwagę. Kolejna rzecz, nic tu nie jest spójne.

Astralka 28 03 2009 (16:00:38)

Użytkownik ocenił pracę na 6
Na przykład ja chciałam to przeczytać, a temat wcale nie jest nudny dla kogoś, kto się tym interesuje, dlatego nie uogólniajcie tak. Długa, wyczerpująca praca, z dobrze wplecionymi cytatami. Czyta się całkiem nieźle. Nie, nie interesuję się tym wszystkim aż tak, ale czasem lubię sobie "poczytać historię". :)

Adzia_xD 28 03 2009 (15:22:12)

Użytkownik ocenił pracę na 3
*ziewam*

Heko 12 03 2009 (18:50:19)

Temat nudny, nie sądzę aby ktoś chciał to przeczytać. Jednak taka jest historia tego okresu i trzeba się z tym liczyć. Za wkład i wysiłek akceptuję ten artykuł.